Bir doktora gittiğinizi düşünün. Ne tahlil yapıyor, ne şikayetinizi dinliyor. Çekmeceden hazır bir ilaç çıkarıp, “Bunu herkese veriyorum, sana da iyi gelir” diyor. O ilacı kullanır mıydınız? Muhtemelen hayır.
Danışmanlık dünyasında ne yazık ki buna benzer manzaralar sıkça yaşanıyor. Çantasında hazır şablonlarla gelen, her şirkete aynı organizasyon şemasını, aynı ücret politikasını kopyalayıp yapıştıran bir yaklaşım, KOBİ’lerin en büyük zaman kaybıdır.
Sektör, ölçek, şirket kültürü ve ortaklık yapısı dikkate alınmadan yapılan her çalışma, “giyilmeyen bir gömlek” gibi dolapta kalmaya mahkumdur.
20 kişilik bir aile şirketiyle, 200 kişilik profesyonel yönetime geçmiş bir yapının ihtiyacı aynı olamaz. Gıda üreten bir fabrikanın hassasiyetleriyle, makine yedek parçası satan bir firmanın öncelikleri birebir örtüşmez. Masaya gelen her firmaya aynı reçeteyi sunmak kolaycılıktır.
Biz bu yüzden “terzi usulü” çalışmayı, iş modelimizin merkezine koyuyoruz. Önce ölçü alınmalıdır. Şirketin içine girip havayı koklamak, üretim bandını gezmek, depodaki işleyişi yerinde görmek gerekir. Masa başında değil, sahada alınan notlar gerçeği yansıtır.
Belki şirketinizin ihtiyacı devasa bir İnsan Kaynakları departmanı kurmak değildir; sadece adil ve anlaşılır bir prim sistemidir. Belki süreç yönetiminden önce, temel finansal raporların sadeleşmesi gerekiyordur. Çözüm, hazır paketten ziyade, gerçekten o anki ihtiyaca göre şekillenmelidir.
Hazırlanan her prosedürün, her iş tanımının tek bir testi geçmesi gerekir:
“Bu kâğıt gerçek hayatta işe yarayacak mı?”
Eğer cevap şüpheliyse, o metin çöpe gitmelidir. Çünkü kullanılmayan her prosedür, çalışanların gözünde kurumsallaşmayı “bürokrasi” gibi gösterir.
Aynı sektörde, aynı ürünü üreten iki firmada bile bambaşka sistemlerin çalıştığını tecrübe ettik. Birinde katı kurallar işe yararken, diğerinde esnek modeller başarı getirdi.
Tek beden elbise herkese uymaz; sistem, şirketin karakterine göre dikilmelidir.